İcra ve tahsilat hukuku, borçlunun borcunu gönüllü olarak ifa etmediği hallerde, kanunda öngörülen zorlayıcı hukuki araçlarla hakkınızın takip ve tahsilini konu alır. İlamlı ve ilamsız icra yolları, haciz türleri, üçüncü kişi itirazları ve şikayet yolları birbirinden farklı usul ve süreler içerir; bu nedenle strateji hatası alacaklıyı mağdur edebilir.
İlamlı ve ilamsız icra takibi
Mahkeme kararı, noterden işlemiş senet veya kambiyo senetleri gibi belirli ilamlar doğrudan icra takibine konu olabilir. İlamsız alacaklarda ise önce genel haciz veya özel yolların şartları araştırılmalıdır. Borçlunun itirazı halinde itirazın kaldırılması veya iptali davaları, sıklıkla sürecin en kritik eşiğidir. Sürelerin ve tebligat tarihlerinin doğru okunması, tüm icra hukukunda belirleyicidir.
Haciz ve satış aşaması
Borçlunun malvarlığına yönelik haciz, banka ve araç sorguları ve paylı mülkiyet halleri her dosyada farklılık gösterir. İcra satışı ile borçlunun taşınmaz veya menkul varlığının paraya çevrilmesi istenebilir; şikâyet ve istinaf yolları da ayrı usuli koşullara bağlıdır.
Tahsilat stratejisi ve müzakere
Her alacak için doğrudan agresif icra en iyi yol olmayabilir. Bazı hallerde taksit protokolü, ipotek tesis veya şirket içi yapılandırma ile daha hızlı ve masrafsız sonuç alınabilir. Ancak sürenin kesilmemesi ve hakların zayıflatılmaması için hukuki inceleme şarttır.
Borçlu sıfatıyla haklarınız
Borçlu veya üçüncü kişi sıfatıyla haksız veya aşırı haciz işlemlerine karşı şikâyet ve dava yolları bulunabilir. İcra mahkemeleri önündeki süreçler hızlı işlediği için destek almadan yanıt vermek risklidir.
Kanuni haciz yolu ve bilgi edinme
İlamsız alacaklar için kanuni haciz yolu veya diğer özel takip usullerinin seçimi, alacağın dayanağı senet, fatura veya sözleşmeye göre yapılır. İİK kapsamında haciz mahallinde borçlunun beyanı, icra müdürlüğü yazıları ve Bankalar Birliği Risk Merkezi başvuruları gibi adımlar koordine edilmelidir. Tahsilatın aksaması hâlinde konkordato veya iflas süreçleriyle kesişimler doğabilir; bu aşamada alacaklı sıfatındaki hakların kaydı ve takibi ayrı uzmanlık gerektirir.